23:20:50   02/26/2019              

                                       Tercih ve Aci Haykiris

Nasser, Ortadogu’da bir koyde yasayan, 35 yaslarinda, koyu tenli, sakali ve saclari daginik, yuzune bakildiginda ise hayatin sirtina yukledigi zorluklari gosteren o kalin cizgiler sanki onu 40 yasindan fazla gosteriyordu.

 

Esini kaybedeli neredeyse bes yil olmustu ve cocuklarina annelerinin yoklugunu aratmamak icin hem evde hem de tarlada fazlasiyla calisiyordu. Esini imkansizliklar yuzunden tedavi ettirememis ve kaybettigi esinden sonra genc yasta cocuklarina hem analik hem de babalik yapmak zorunda kalmisti. Kucuk oglu Amir 6 yasinda ve bu sene okula baslayacak, buyuk oglu Elias ise 9 yasinda. Okullar yaz tatili zilini calmis ve tum ogrenciler tatile girmisti. Elias, yaz tatilinde bir yandan babasina yardim ediyor bir yandan da kardesine bakiyordu. Kardesi iki yasindayken annesi olmustu ve bu yuzden aralarindaki iliski cok yakindi. Birbirlerine simsikiya kilitlenmisler ve sanki yasadigi topraklarda bombalar patlamiyormuscasina yasiyorlardi.

 

Nasser, tarladiki mahsulu bir an once cikarip hemen satmak istiyordu ve o sene paraya cok ihtiyaci vardi cunku kucuk oglu Amir’de okula baslayacakti. Haftalardir normalden de fazla calisan Nasser gunesin yakici sicakliginda ogle olunca iki-uc saat ara verirdi. O gun, dinlenmek uzere uzandigi ceviz agacinin altinda agir bir uykuya daldi. Aslinda kisa bir ara yapip hemen ise donecekti ama uykusu cok agir gelmis ve dayanamayip derin bir uykuya dalmisti.

 

Kulaklari sagir eden bir ses ile uzandigi yerden uyanan Nasser, daha ne oldugunu anlamadan baska bir ses ile irkildi. Ses o kadar siddetliydi ki kulaklari sagir edecek kadar buyuktu. Kullagindaki agir cinlamanin etkisi gecer gecmez kendine geldiginde yarim kilometre uzaktaki evlerine dogru kostu. Gordugu manzara karsisinda adeta dizlerinin bagi cozulmustu. Tam yere yikilmak uzereyken yol kenarindaki direge tutunmus ve kucuk oglu Amir’e bakarken akli basindan gitmisti. Amir oylece yerde uzanmis ve kan kaybediyordu. Bu soku atlatamadan Elias’in cigliklari ile irkilen Nasser, oglunun altinda kaldigi buyuk beton parcasindan kurtulmak icin aci icinde kivranmasini gorunce ne yapacagini bilemedi. O sirada kucuk oglunu kucagina aldi, vucuduna saplanan sarapnel parcalari yuzunden cok kan kaybeden ve hemen mudahele edilmezse kucuk Amir oracikta olecekti. Diger oglu ise aci icinde kivraniyor bir yandan uzerindeki beton parcasini oynatmaya calisiyor fakat buna gucu yetmiyordu.

Nasser iki oglunun da aci icinde olmasindan dolayi ne yapacagini sasirmis, caresizlik icinde kucuk oglunu bir an once hastaneye yetistirmek istemisti fakat biliyordu ki ilerde milis gucler vardi ve onlarla anlasmadan hastaneye gitmesinin yolu yoktu. Bir an once kucuk ogluna mudahele etmesi gerekiyordu fakat diger yandan da buyuk oglunu altinda kaldigi o beton yiginindan cikarmasi gerekiyordu. Caresizlik icinde kalan baba icinden oyle bir ah cekti ki o ahi arsa yukseldi ve oradan da dunyanin dort bi yanina yayildi.

 


                                                           Yapay Zeka ve Surucusuz Arac

Teknoloji son 20 yilda o kadar cok ilerlemisti ki 20 yil oncesine gore gozle gorulebilir buyuk bir degisim yasaniyordu. Ozellikle yapay zeka artik hayatimizin neredeyse tum alanlarinda yer almaya baslamisti.

Alset firmasnin elektrikli ve surucusuz araci uzun suredir test surusleri yapmis ve hepsinde basariyla gecmisti. Ama bu test suruslerinde aracin icinde kimse yoktu. Artik firma araci icinde yolcularla birlikte gercek trafigin oldugu bir caddede denemek istiyordu. Bunun icin gerekli izinleri almislardi fakat bu deneme surusunu az da olsa riskli buluyorlardi.

 

Surucusuz araci yapan muhendisler olmasi ihtimal kaza durumlarinda yapay zekanin nasil hareket edecegini belirlemek uzere daha onceden Philippa Foot ve Judith Jarvis tarafindan ortaya atilan “tramway ikilemi” deneyini baz alarak bazi orneklemeler yapmislar ve bunu siradan insanlara bu deneye katilmalarini isteyerek sonuclari analiz etmislerdi. Yuzden fazla alternatif olasilik uzerine yapilan bu arastirmaya verilen cevaplar dogrultusunda yapay zeka icin algoritma olusturmuslar ve olasi kaza durumunda arac en uygun ve faydaci secimi yaparak olusacak kaza anini an az zaiyatla atlatabilecekti.

 

 

Thomas Midgley’in ikilemi

Alkislar icinde kursuye cagrilan Thomas’a odulunu sirket yonetim kurulu baskani verir ve ondan bir konusma yapmasini ister. Thomas aslinda pek de gonullu degildir ama bu basari onun grurunu oksamis ve daha onceden savundugu ilkeleri unutmustu. Odulunu aldiktan sonra ayrica terfi edildigini de ogrenen Thomas icin o gun cok buyuk ve anlamli bir gundu. Bunu kutlamak icin esi ile beraber gidecekleri bir aksam yemegi organize etmis, esi ve iki kizina hediyeler almisti. Ayrica esine suprizi oldugunu ve hazirlanmasi gerektigini soylemisti. Esi bu beklenmedik supriz karsisinda sasirmisti. Aslinda kocasindan boyle birsey beklemiyordu, cunku her defasinda hayal kirikligi yasadigi icin pek de umitli degildi acikcasi.

 

Thomas esi icin en son model Chanel bir canta almisti, kizlari icin ise arttirilmis gerceklik teknolojisiyle yapilmis ilk defa piyasaya surulen gozluklerden almisti. Alisverisi tamamlayip aldigi hediyeleri arabaya koyacakken, o gun okul gezisi icin muze ziyareti yapan buyuk bir ogrenci grubunun gezi donusune denk gelmis ve onlarin gecmesini bekliyordu. O sirada iclerinden bir ogrenci yola firlamasti. Thomas karsidan gelen arabayi gormus ve aracin bu cocuga carpacagini anlamisti. Elindeki herseyi bir yana firlatip cocugu kurtarmak icin o da yola firlamis ve kendisi hafif yara almisti fakat cocugun durumu o kadar da iyi degildi. O sirada bilincini kaybeden Thomas gozunu actiginda kendisini hastanede bulur ve hemen oradakilere cocugu sorar, onlar da cocugun iyi oldugunu ve merak etmemesi gerektigini soylerler. Ciddi biseyi olmadigi icin de hastaneden taburcu edilir.

 

Eve biraz gec kalmis ve esinin aramlarini ise gormemisti, cunku telefonu kaza yerinde elinden dusmustu. Esi eve gec gelen ve aramalarina cevap vermeyen kocasina cok kizmisti. Eve gildiginde karisini kendisine hesap sorarken bulan adam hala kazanin etkisindeydi. Karisi bir yandan soylenip duruyor, bir yandan da adami iteliyordu. En son duydugu sey ise evlendigimiz gune lanet olsun cumleleriydi. Sanki o an zaman durmus ve kendisi bir solucan deliginden gecerek gecmisi gitmisti.

 

Kendisini evlendikleri gunde bulan Thomas buyuk bir heyecan ile nikah memuruna “evet hemde kocaman bir evet diyorum” derken bulur. O an hayatindaki en mutlu anidir. Cunku esini cok sevmistir ve asklari onlerindeki her engeli kaldiracagina inandiklari icin ailelerinin karsi cikmasina karsi evlenmislerdi. Thomas’in ailesi orta halli bir aileydi. Butun imkanlariyla cocuklarini zorla okutabilmislerdi. Thomas ise yokluklar icinde okumanin zorlugunu yasamis ve basarili bir muhendis olmustu. Thomas’in esi ise zengin ve varlikli bir aileden geliyordu. Bir dedigi iki yapilmayan ve her istedigini alabilen birisiydi. O da farkindaydi, eger Thomas ile evlenirse su anda sahip oldugu cogu seye sahip olamayacakti. Ama ikisinin de bir birine olan aski ve sevgisi bu gercegi gormelerine engel oluyordu. O yuzden de ailelerinin butun engellemelerine karsi evlenmislerdi. ilk iki yil gayet guzel evlilikleri vardi ve hersey yolunda gidiyordu. Zamanla, ozellikle de aralarindaki askin da azalmasiyla birlike Thomas’in esi artik eski gunlerini ozluyor ve o gunleri ariyordu. O yuzden de Thomas’a babasinin firmasinda is bulmus fakat Thomas bu isi etik bulmadigi icin kabul etmemisti.

 

Yillar gecmis iki kiz cocugu olmustu ve buyuk kizi okula baslayacakti. O gune kadar zar zor ailesinin ihtiyacini karsilayabilen Thomas icin artik bu durum cekilmez hale gelmisti. Bir yandan karisinin bitmek bilmeyen dirdiri ve sonsuz istekleri bir yandan cocuklarinin gelecegi icin iyi bir okul bulma derdi ve parasizlik onu caresiz birakmisti. Bu caresizlik icinde ne yapacagini bu yukun altindan nasil kalkacagini dusunurken karisinin teklifine evet demek zorunda kalmisti.

 

Kayinpederi bir silah firmasinin sahibidir ve orduya silah satmaktadir. Thomas bu firmada muhendis olarak baslamis ve bir projenin icinde yer almisti. Bu projede ise akilli roketler yani hedefi sasirmayan ve yapay zeka ile yapilmis son teknolojik silahlar yapiliyordu. Onun da projeye katilmasiyla birlikte uzerine calistiklari roket projesini basariyla tamamlamislar ve ortaya sifir hata ile hedef vuran roketler yapmislardi. Bu yeni urunun denemeleri basariyla sonuclanmis ve ilk defa gercek hedefleri yani terorist gruplar uzerinde deneyebilecekerdi. Aradan bir kac ay gecmis, hedef teroris grubun butun dergahlari bombalanmis ve o bolgede terorun kokunu kazimislardi. Bu basarinin ardindan bir kutlama duzenlenmis ve projenin basinda yer alan Thomas’a odulu verilmis ayni zamanda terfi ettirilmisti.

 

Thomas birden solucan deliginden cikmis ve karisinin soylenip durdugu ve onu ittigi ana geri donmustu. O sirada gozu haberleri sunan spikere takildi. Flash haber olarak gecilen habere gore o gun buyuk bir kaza olmus ve 10 dan fazla ogrenci yaralanmis birkac tane de olu vardi. Duyduklari karsisinda sok olan Thomas adeta oldugu yere yigilmisti. Hatta haberleri sunan sunucu ” bugunku buyuk kazanin arkasindaki nedenin ilk defa surucusuz yola cikan yeni model yapay zeka aracin kazayi yaptigini” soyluyordu. Hatta “edinilen bilgilere istinaden bu arac olum cezasina carptirilmis bes tane mahkumu infaz yerlerine goturdugunu, kucuk bir ihtimal de olsa kaza yapma durumu oldugu icin normal insanlarin degil de mahkumlarin arabada olmasina karar vermislerdi. Hatta arabayi yapan muhendislerden birisi ise o gun bazi seylerin ters gittigini, normalde programladiklari aracin kazayi en az kayip ile atlatmaya yonelik karar verdigini yani sadece yola firlayan ogrenciye carparak sadece bir kisinin hayatina maal olacakti. Cunku mantikli karara gore arac icindeki 5 kisinin hayatina karsilik ogrencinye carpmaya karar vermisti. Fakat birisinin ogrenciyi kurtarmasi ve yeni olusan bu durum karsisinda yapay zekanin birseylerin ters gitmesi sonucu yeni durumu analiz edememis ve hata vermisti. O yuzden de buyuk ogrenci grubu uzerine suren arac onlarca ogrenciye carpmisti ve cogu yaralanmis hatta bazilari ise olmustu.

 

Thomas duyduklari ve gordukleri karsisinda adeta yikilmisti. Butun bu olanlardan kendisini sorumlu tutuyordu. O sirada cebine bir mesaj gelir ve mesajda “bugun ilk defa bir hedef tutturulamamis ve olusan bir hatadan dolayi roket sivillerin oldugu bir koye isabet etmis ve cok sayida olu ve yarali vardi”. Bu haber ile dagilan Thomas bayilmis ve tekrar hastaneye kaldirilmisti.

 


        Arttirilmis Gozluk ve Mesaj

Jay universite bitmeden Silikon vadisinde staj ayarlamis ve dunyayi degistirecek dahilerden birisi olmak icin bir adim atmisti. Bundan sonrasi daha kolay olacakti. Oncelikle daha once kimselerin yapmamis oldugu bir proje icat etmeliydi, boylelikle Silikon vadisindeki dev firmalardan birisine kendisini kabul ettirebilirdi. Ilk yaptigi program ise QR code oldu. Maddi imkansizliklarin yetersizliginden dolayi yaptigi programi pek tanitamadi.

Birgun unlu bir yazar kafasindaki bir proje icin app arararken tam da istedigi olan QR code’u gorur ve Jay ile iletisime gecer. Ona projesini anlatir ve birlikte bu proje uzerine calisirlar. Jay boylelikle hem para kazanma imkani elde etmisti hem de kazandigi bu para ile QR’i daha da gelistirebilirdi. Zaten kitap satislariyla birlikte gerekli reklam yapilacakti. Ona ise tek yapmasi gereken bu firsati iyi degerlendirip istedigi firmada iyi bir projenin icinde yer alabilmekti. Yaptigi app ve kitap uygulamasi cok basarili gitmis ve iyi kazanmaya baslamisti. Hatta o kadar iyi kazaniyordu ki, hedefindeki firmalardan birisinde calismasina bile gerek yoktu. Fakat onun hedefi baskaydi, muhakkak bu firmalardan birisinde calismasi gerekiyordu.

 

Eline gecen firsati cok iyi degerlendirmis ve bunu referans olarak yaptigi is basvurusunda gostererek o dev firmalardan birisinin kapisindan iceri girmisti. Bundan sonra kendisini ispatlamak icin bu firmada cok iyi bir is cikarmasi gerekiyordu. Yaptigi app o kadar populer olmustu ki calistigi firma cikaracaklari yeni urun icin bu app’a ihtiyac duymuslar ve Jay ile bir ortaklik yapmislardi. Hatta cikacak bu yeni teknolojik urun icin calisan ekipte kendisine bir yer bile vermislerdi. Hersey beklediginden daha cabuk ve basarili gidiyordu. Uzerinde calistiklari bu urun kendisi icin ayrica onemliydi, cunku kucuklugunde kafasina koydugu seyi gerceklestirmek icin bulunmaz bir firsatti bu.

 

Urun bitmis ve piyasaya surulmustu. Farkli farkli alanlarda kullanilacak bu urun once bilgisayar oyunlarinda kullanilmaya baslandi. Daha sonra firmalarin talebi ile sanal toplantilarda kullanilan bir urun haline geldi.

 

Jay’in lider oldugu ekip bu defa bu urunu QR kitap uygulamasini baska bir boyuta tasimak uzere tasarladilar. Bu gozluk sayesinde kitap okurken QR taramasi otomatik yapiliyor ve taranilan veri gozluk ekranina geliyor, istenilirse ilgili bilgiye ulasilabiliyordu. Bu yeni teknoloji sayesinde kitap okurlarinin sayisinda gozle gorulur bir artis olmustu. Daha sonra yeni nesil de cok sevmis ve onlarin da kullanmaya baslamasiyla birlikte dunyada en cok tercih edilen urun olmustu. Neredeyse artik herkes kitap okumaya baslamis ve bunu yaparken hem ogreniyorlar hem de bu yeni dunyada kendilerini daha iyi ifade edebiliyorlardi.

 

Jay bu basarinin ardindan en son hamleyi yapmak uzere calismalara basladi. Yuruttugu bu calismayi ise gizlice yapmis ve hatta herkesin merak etmesi icin bir tarih soylemis ve herkesin o tarihte bu yeni calismayi ogrenecegini duyurmustu. Herkes dort gozle bahsedilen tarihin gelmesini bekliyor ve bununla ilgili sosyal medyada pek cok teoriler dolasiyordu.

 

Evet buyuk gun gelmisti ve geri sayim basladi. Beklenilen tarih ve saat gelmesine ragmen hicbirsey olmamisti. Yasanan bu buyuk hayal kirikligindan sonra herkes birseyler ogrenebilmek icin QR taramasi yapmislar ve karsilarina bir video cikmisti. Ayrica ne olup bittiginden habersiz olan diger kisiler de QR taramasi yaptiginda karsilarina ayni video gelmisti. Acikcasi QR taramasi yapilan verilerin hic birisine ulasilamiyordu, butun taramalar sonucunda sadece bu video karsilarina cikiyordu.

 

 

                                    Thomas Midgley ve Gerceklerin Ortaya Cikmasi

Thomas ust uste yasadigi bu trajedilerden sonra o gunku en guzel haber esine ve kizlarina aldigi hediyelerin bir vatandas tarafindan evine gonderilmis olmasiydi. Hediyeler aldigi gibi duruyordu yani hic bisey olmamisti. Ertesi gun olup biten herseyi esine anlatan Thomas sonrasinda ise bu hediyeleri esine ve cocuklarina verdi. Esi kocasinin icine dustugu bu duruma cok uzulmus ama yapabilecegi pek bisey de yoktu. Sadece onu teselli etmeye calismis ve hediye icin tesekkur etmisti. Cocuklar ise olup bitenlerden habersiz olduklari icin gozlukler cok hoslarina gitmisti. Simdiye kadar babalarindan aldiklari en guzel hediye buydu. Gozlukle birlikte gelen oyun kitabini okumaya baslayan cocuklar ilk QR taramasi yaptigina karsilarina bir video cikmis ve video’da ise babalarini gormuslerdi. Hemen annelerinin yanina gelmisler ve videoyu gostermislerdi. Annesi ise video’yu izleyince donakalmisti.

Devamini merak ediyorsaniz ve videoyu izlemek istiyorsaniz asagidaki QR kodu

taramaniz gerekmektedir.

‚Äč

 


                                                       Sagduyu

Jay yayinladigi bu videonun hemen ardindan ikinci bir video yayinlar. Cunku ilk video’da herkesin bir kere dahi olsa bu aciyi hissetmesini istemistir. Ayni zamanda kendisinin oraya gelmesine destek veren arkasindaki ekibin sozunu dinlemis numarasi yaparak onlarin da sevinmesine istemistir. Asil olmasi gereken ise ikinci video ile ortaya cikar. Yani Jay kendisinin kimsenin oyuncagi olmadigini ve arkasindaki ekibin ortadoguyu bu hale getiren ekipten bir farki olmadigini, boylelikle iki tarafinda isteklerini yerine getirmeyecegini belirtmisti. Hem boylelikle ne kotu oyunlara alet olmustu ne de hicbirseyin haberinde olmayan milyarlarca insana bisey yapacakti. Amaci sadece insanlarin gercekleri gormesini saglamakti. Oncelikle kendisini destekleyen arkasindaki ekibin yerini guvenlik guclerine bildirmis ve bu teror grubunun sonunu getiren bir hareket olmustu. Yaptigi bu ozveri takdir toplamis ve vermek istedigi mesajin daha iyi algilanmasini saglamisti. Ozet olarak siyasilerin yuregini agzina getirmis ve onlarin her an bunun gibi baska bir tehlike ile yuz yuze kalacagini gostererek onlara gereken dersi vermisti. Arkasindaki teror grubunu da ihbar ederek onlarin da sonunu hazirlatmis ve herkese gostermek istemisti ki teror ile bu isler cozulemez. Bunu ise kucukken babasinin ona soyledigi soz ile tamamalar. “oglum bak elindeki beyaz gomlek onu camurlu su ile yikarsan yine kirli kalacaktir. yani hersey yikamakla temizlenmez. temizlik sadece ve sadece temiz su ile yapilir.” 

En onemli konu ise halkin mesaji almasi ve geriye bundan sonra mesajin yerine gittigini gormek icin beklemek kaliyor


 

 

Not: Kucuk oglunu hastaneye yetistirmek icin yola koyuldugunda milisler onu kesmis ve onlardan kurtulmak ve bir an once hastaneye varmak istese de milisler onu orada oyalamislar ve daha hastaneye varmadan kucuk Amir gozlerini dunyaya kapamis ve kucucuk bedeni bu cirkef dunyada kalirken ruhu cennete yukselmisti. Aci icinde kivranan Nasser orada kendisine izin vermek istemeyen milislere karsi koymak istemis ve bu onun sonu olmustu.

1 Reply to “Kaos”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *